Page 20 - Диссертация к
P. 20
өтініштерін қараудағы кедергілерді жоюға ықпал ететін заңдарды әзірлеу және
іске асыру қажеттілігіне ерекше назар аударылады.
Осы «Good Governance» концепциясының баламасы ретінде Қазақстанда
«Халық үніне құлақ асатын мемлекет» концепциясының жүзеге асырылуы
жолы «Digital Governance» нақтырақ айтқанда «цифрлық мемлекеттік
басқару» жүйесімен тығыз байланысты. Бұл «Халық үніне құлақ асатын
мемлекет» концепциясының теориялық мағынасын ашатын «тиімді, есеп
беретін, кәсіби және прагматикалық мемлекет» қағидаларымен түсіндіріледі.
З.Айтымбет «тиімді мемлекет» қағидасы мемлекеттік басқарудың
тиімділігінің азаматтардың тұрмыс сапасын жақсартуда басты рөл атқаратынын
және мемлекет ресурстарын ұтымды пайдаланудың маңыздылығын атап өтті.
[52].
Ал Е.Баймухаев өз еңбегінде «есеп беретін мемлекет» қағидасы аясында
ақпараттың ашықтығы мен қолжетімділігі, сондай-ақ азаматтардың мемлекеттік
шешімдерге белсенді қатысуы үшін жаңа технологиялар мен коммуникациялық
құралдарды кеңінен қолдануды ұсынды. [53].
С.Нургалимов «кәсіби мемлекет» қағидасы негізінде мемлекеттік
қызметкерлердің кәсіби дағдылары мен кадрлық әлеуетінің жоғары деңгейде
болуы, сондай-ақ мемлекеттік басқаруды сервистік бағытта дамыту
қажеттігінде екенін айтты [54].
Н.Төкен «прагматикалық мемлекет» қағидасының маңызды аспектісі
ретінде мемлекеттік саясатты ұзақ мерзімді перспективаларда қалыптастыру
мен болашақ ұрпақтың қажеттіліктерін ескеруді атап, мемлекеттік шешімдерде
барлық ықтимал тәуекелдер мен мәселелерді алдын ала есепке алудың
маңыздылығына тоқталған [55].
«Халық үніне құлақ асатын мемлекет» концепциясы, яғни мемлекеттік
органдар мен халық арасындағы байланыстың маңыздылығына қатысты басқа
да Қазақстандық ғалымдардың еңбекетір жарық көрген. Олардың ішінде
С.Жаненова мен К.Нокс еңбегінде «Халық үніне құлақ асатын мемлекет»
концепциясы өзінің табиғатында мемлекет пен қоғам арасындағы өзара іс-
қимылдың эталоны болып табылатынын консенсусқа бағытталған саясат және
оның негізінде түсіністік жатқанын атап өткен [56]. Е.Оспан «Делиберативті
демократия халық үніне құлақ асатын мемлекет концепциясының негізі
ретінде» атты еңбегінде коммуникацияның, яғни мемлекет пен халық
арасындағы кері байланыстың маңыздылығын зерттеп артықшылық қыр
сырларын көрсеткен [57].
Осы авторлардың ойларын талдайтын болсақ негізгі ерекшеліктерін
байқауымызға болады және бұл қағидалардың «Халық үніне құлақ асатын
мемлекет» концепциясымен байланысын көру маңызды (Кесте 2).
Кесте 2 – Авторлар ұсынған мемлекеттік басқару қағидаларының
ерекшеліктері мен олардың «Халық үніне құлақ асатын мемлекет»
концепциясымен байланысы
20

